Een accessibility-overlay belooft veel: plak één regel code op je website en je bent in één klap toegankelijk. Voor een ondernemer die onder druk staat van de European Accessibility Act klinkt dat aantrekkelijk. Toch zijn vakpartijen er uitgesproken kritisch op. Een overlay lost het echte probleem niet op.
Wat is een overlay?
Een overlay is een stukje JavaScript dat bovenop je bestaande website draait. Het voegt een knopje toe waarmee bezoekers bijvoorbeeld het contrast of de lettergrootte kunnen aanpassen, en het probeert automatisch problemen in de code te repareren.
De belofte is dat dit de toegankelijkheid regelt zonder dat je je website hoeft aan te passen. Precies daar zit het probleem.
Waarom het niet werkt
Toegankelijkheid zit in de structuur van je website: in de code, de opbouw van je pagina's en de logica van je bestelproces. Een laagje dat daar bovenop draait, kan die onderliggende problemen niet wegnemen.
- De echte barrières blijven. Een verkeerd opgebouwd formulier of een bestelproces dat niet met een toetsenbord te bedienen is, repareer je niet met een knopje voor lettergrootte.
- Mensen die assistieve technologie gebruiken, hebben vaak hun eigen instellingen al. Schermlezergebruikers en toetsenbordgebruikers werken met software die voor hen is ingesteld. Een overlay die daar overheen komt, kan juist in de weg gaan zitten.
- Automatische reparatie raakt lang niet alles. Geautomatiseerde tools missen een groot deel van de barrières. Wat een echte gebruiker tegenkomt, valt buiten beeld.
Dit is ook in de praktijk getest. In twee uitgebreide analyses zijn populaire overlay-tools zoals AccessiBe, UserWay en EqualWeb tegen de WCAG gehouden. Elke tool introduceerde eigen toegankelijkheidsfouten en loste de structurele problemen niet op. Lees Waarom overlay-tools zoals AccessiBe en UserWay je webshop niet WCAG-conform maken en Overlay-toegankelijkheidstools: lossen ze echt iets op?.
Wat de toezichthouder belangrijk vindt
Uit het eerste handhavingsjaar valt een duidelijke les te trekken: echte gebruikers tellen zwaarder dan testscores. Geautomatiseerde tools, en dus ook overlays, missen veel barrières die mensen in de praktijk wél tegenkomen.
Een groene score van een tool of een overlay-knop in de hoek van je site zegt dus weinig over of iemand met een beperking echt kan afrekenen. Dat is wat telt.
Toegankelijkheid is een proces, geen knop
De tweede les uit dat eerste jaar: toegankelijkheid is een continu proces, geen eenmalig project en zeker geen knop die je aanzet. Je website verandert, je aanbod verandert, en je toegankelijkheid moet meebewegen.
Daar past geen overlay bij, maar een aanpak die begint bij je eigen site.
Wat wél werkt
- Breng in kaart waar je staat. Een inhoudelijke audit laat zien welke barrières er zijn, per onderdeel van je site.
- Test met echte gebruikers. Mensen die assistieve technologie gebruiken, vinden problemen die geen tool oppikt.
- Los het bij de bron op. Pas de code en de opbouw aan, zodat de toegankelijkheid in je site zelf zit.
Kies bij voorkeur een onafhankelijke partij: zonder eigen websitebouw, software of overlay om te verkopen is er geen belang bij een snelle pleister, alleen bij een site die echt werkt voor iedereen.
Wil je weten waar je staat?
De monitor meet wekelijks of organisaties in zes sectoren een toegankelijkheidsverklaring publiceren. Zoek je eigen organisatie op, of lees verder in de kennisbank.
Deze kennisbank is samengesteld uit openbare bronnen: publicaties van toezichthouders, nieuwsberichten en vakartikelen. We houden de uitleg zo actueel en accuraat mogelijk, maar de EAA is volop in beweging en je kunt aan deze teksten geen rechten ontlenen. Het is algemene uitleg, geen juridisch advies.
Klopt er iets niet?
Zie je een fout, een verouderd cijfer of mist er een bron? Laat het ons weten, dan kijken we ernaar.